Po wejściu w życie Konstytucji dla Nauki pracownicy, których działalność jest związana z prowadzeniem działalności naukowej, muszą przypisać się do dziedzin i dyscyplin określonych w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych (Dz. U. 1818). Pod wyrażeniem „działalności związanej z prowadzeniem działalności naukowej” rozumiemy aktywność obejmującą badania naukowe, prace rozwojowe oraz twórczość artystyczną.

Podstawowym narzędziem w tym procesie są dwa oświadczenia:

  1. oświadczenie o reprezentowanej dziedzinie nauki lub sztuki i dyscyplinie naukowej lub artystycznej,
  2. oświadczenie upoważniające podmiot zatrudniający do zaliczenia pracowników do liczby pracowników prowadzących działalność naukową, tzw. liczby N.

Oświadczenie o reprezentowanych dyscyplinach naukowych składa się, biorąc pod uwagę:

  • ostatnio uzyskany stopień naukowy, stopień w zakresie sztuki lub tytuł profesora,

lub

  • aktualny dorobek naukowy lub artystyczny.

Ponadto, istotną wskazówką przy wyborze dyscyplin jest część uzasadnienia do rozporządzenia ws. wykazu dziedzin i dyscyplin, która wskazuje m.in. na zakres poszczególnych dyscyplin odniesiony do dotychczasowej klasyfikacji obszarów, dziedzin i dyscyplin.

Kiedy po raz pierwszy należy złożyć oświadczenia?

Oświadczenie o reprezentowanej dziedzinie nauki lub sztuki i dyscyplinie naukowej lub artystycznej należy złożyć po raz pierwszy do 30 listopada 2018 r.

Oświadczenie upoważniające do zaliczenia do liczby pracowników prowadzących działalność naukową dla celów ewaluacji jakości działalności naukowej należy złożyć po raz pierwszy do 31 grudnia 2018 r.

Terminowe złożenie oświadczeń jest szczególnie istotne, ponieważ kierownicy podmiotów muszą sprawozdać do systemu POL-on do 15 stycznia 2019 r. informacje dotyczące m.in. dwóch tych oświadczeń.

Kto powinien złożyć oświadczenia?

Oświadczenie o reprezentowanej dziedzinie i dyscyplinie składają zarówno osoby prowadzące działalność naukową, jak i osoby biorące udział w prowadzeniu działalności naukowej, zatrudnione na podstawie stosunku pracy w danym podmiocie. W praktyce złożenie oświadczenia ma znaczenie przede wszystkim w przypadku osób prowadzących działalność naukową w danej dyscyplinie, ponieważ to ich dorobek będzie uwzględniany w ewaluacji jakości działalności naukowej i to one będą brane pod uwagę w algorytmie podziału środków z subwencji na utrzymanie i rozwój potencjału badawczego. Oświadczenie w przypadku osób biorących udział w prowadzeniu działalności naukowej jest istotne w kontekście wyborów do Rady Doskonałości Naukowej.

Natomiast oświadczenie upoważniające do zaliczenia do liczby pracowników prowadzących działalność naukową dla celów ewaluacji jakości działalności, składają wyłącznie pracownicy prowadzący działalność naukową (zatrudnieni na podstawie stosunku pracy w tym podmiocie). Takie upoważnienie można złożyć tylko w jednym podmiocie.

Osoba prowadząca działalność naukową to pracownik, który prowadzi badania naukowe, prace rozwojowe lub działalność w zakresie twórczości artystycznej (opisane szerzej w art. 4 ustawy). Jest nią w rozumieniu ustawy nauczyciel akademicki zatrudniony w grupie stanowisk badawczych lub badawczo-dydaktycznych oraz pracownik instytutu naukowego PAN lub instytutu badawczego zatrudniony na stanowisku pracownika naukowego. Taka osoba jest zobowiązana do złożenia oświadczenia o reprezentowanej dyscyplinie/reprezentowanych dyscyplinach (na podstawie art. 343 ust. 7) oraz oświadczenia o zaliczeniu do liczby N w co najmniej jednej z reprezentowanych dyscyplin (na podstawie art. 265 ust. 5).

UWAGA! W przypadku, gdy dana osoba jest zatrudniona na takim stanowisku w więcej niż jednym podmiocie, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia o zaliczeniu do N w jednym z tych podmiotów. Będzie więc zaliczana do liczby N w tym jednym podmiocie, natomiast jej wybrane osiągnięcia będą uwzględniane także w ewaluacji w podmiocie, w którym jest zatrudniona na drugim (lub kolejnym) etacie i prowadzi tam działalność naukową. Ustawa nie wyklucza możliwości złożenia oświadczeń także przez pracowników uczelni i instytutów, zatrudnionych na innych niż ww. stanowiska, jeżeli faktycznie prowadzą oni działalność naukową (opisaną w art. 4 ustawy) i posiadają w tym zakresie osiągnięcia będące przedmiotem ewaluacji.

Osoba biorąca udział w prowadzeniu działalności naukowej to pracownik pełniący funkcje pomocnicze w stosunku do osób prowadzących działalność naukową i nieposiadająca własnych (samodzielnych) osiągnięć naukowych lub artystycznych. Aktywność osób biorących udział w prowadzeniu działalności naukowej w danej dyscyplinie nie jest objęta ewaluacją jakości działalności naukowej. Pracownicy ci jednak posiadają czynne i bierne prawo wyborcze w wyborach do Rady Doskonałości Naukowej, pod warunkiem, że mają stopień doktora habilitowanego.